KANDA YÜKSEK POTASYUM DÜZEYİ VE TEDAVİSİ- HIPERKALEMIA AND TREATMENT

KANDA YÜKSEK POTASYUM SEVİYESİ SEBEPLERİ VE ÖRNEK TEDAVİSİ

Potasyum sinir, kas ve kalp hücreleri için önemli bir mineraldir. Kandaki normal potasyum seviyesi 3,2-5,6 mmol/L (milimol/litre)dir. Bu düzeyin 6,5 ve mutlaka 7’den büyük olması acil müdahale gerektirir. Potasyumun normalden yüksek olmasına tıpta hiperkalemia denir.

KANDA NORMALDEN YÜKSEK POTASYUM SEVİYESİNİN SEBEPLERİ

Çoğu kez kandaki yüksek potasyum seviyesi gerçek değeri göstermemekte ve yanıltıcı olarak bulunmaktadır. Kan alındıktan hemen sonra ve genellikle kan çekimi esnasında yumruğun sıkılmasından kasların potasyum salması veya kan alımı sırasında trauma oluşması ile doğan ve çeşitli nedenlerle kan hücrelerinin mm3 de 1.000.000’den fazla parçalanması sonucu ortaya çıkan potasyum testte kullanılacak kandaki potasyum düzeyi yanıltıcı bir şekilde yüksek gösterebilir.

Böyle bir durumdan şüphelenildiği takdirde kan testi yenilenmelidir.

Yüksek potasyum düzeyinin genellikle sebebi akut kronik böbrek yetmezliğine bağlı olarak ve böbrek rahatsızlığı olmakla birlikte, hücrelerdeki değişiklikler ve potasyum atılımındaki düzensizlikler olarak görülür.

Diğer sebepleri arasında

  1. Böbrek üstü bezleri yetersizliği (Adrenal yetmezliğine) bağlı adison hastalığı, aldosterone hormonu eksikliği;
  2. Alkolizim veya uyuşturucu bağımlılığı sonucu kas hücrelerinin parçalanarak içlerindeki potasyumun kana karışması( rhabdomyolysis);
  3. ACE (Angio tensin converting enzyme inhibitors) düzeyinin düşük olması;
  4. ARBs Angio tension II receptor blockers düzeyinin yüksek olması;
  5. Ağır yara ve yanıklardan dolayı kırmızı kan hücrelerinin parçalanması (hemolysis);
  6. Aşırı potasyum alımı, Aşırı miktarda muz, kavun, portakal suyu ve tuz yerine kullanılan maddeler genellikle fazla potasyum ihtiva ederler;
  7. Hormonal düzensizlikler;
  8. Tip I diabet hastalığı;
  9. Beta Blockerler: Box 3 ve özellikle Digoxin isimli ilacın yan etkisi) (digoxin zehirlenmesi); succinylcholine, arginine, lysine; potasyum tasarrufu sağlayan diüretik ilaçlar (spironolactone, triamterene), veya aldosterone üretimini veya reseptör oluşumunu engelleyen ilaçlar (eplerenone, angiotensin-converting enzyme [ACE] inhibitors, nonsteroidal anti-inflammatory ilaçlar [NSAIDs], heparin),
  10. İnsülin hücrelerin potasyum alımını engeller Potassium entry into cells is impaired with insulin deficiency, hypertonicity, or drugs (e.g., beta blockers, digoxin; Box 3).
  11. Lupus (bağışıklık sistemi) hastalığı;
  12. Antibiyotiklerden özellikler penisilin ve trimethoprim;
  13. Anti mantar ilaçları;
  14. Yüksek tansiyon ilaçları;
  15. İpekotu, ginseng gibi bitkisel kökenli destekler;
  16. Beyaz kan hücrelerinin mm3’de 50.000 den fazla bir şekilde aşırı yüksekliği;
  17. Tümörlerde patlama, mide barsak sisteminde kanama;
  18. Mineralocorticoid eksikliği;
  19. Genetik enzim noksanlıkları;
  20. Böbrek taşları;
  21. Organ nakillerinde organ reddi;
  22. İç organlara ait dokularda yaşanan bir trauma

DOKTORA GÖRÜNMEK İÇİN SEBEPLER

Potasyum fazlalığına bağlı olarak, aşırı tuzlu yeme arzusu, nabızda yavaşlama veya düzensizlik, kalp çarpıntısı, solunum sorunları, karın ağrısı, kilo kaybı, düşük tansiyon (adison hastalığı belirtilerinden), kaslarınızda halsizlik ve yorgunluk, genel halsizlik, felç hissine yakın kaslarda tutulma, karıncalanma, anormal kalp atışları ve kusmanızın olması durumunda mutlaka doktorunuza danışınız.

TEŞHİS

Yüksek potasyum düzeyinin böbrek rahatsızlığından mı yoksa başka nedenlerden mi ortaya çıktığı böbrek fonksiyon testi ile anlaşılabilir. Kandaki sabit keratin düzeyi GFR 20 mL/dakika den büyük olduğu durumlarda, bunun 20’nin altına düşürülmesi durumunda rahatsızlık devam ediyorsa böbrekten olmadığı anlaşılabilir. TTKG seviyesinin düşüklüğü rahatsızlığın böbrekten kaynaklandığı ile ilişkilendirilebilir.

TEDAVİSİ

  • EKG’de anormalliklerin görülmesi veya kandaki potasyum düzeyinin 6,5 mmol/L’den fazla olması durumunda tedaviye başlanması uygundur. Acil durumlarda kan dializi ile müdahale edilebilir. Damardan Kalsiyum verilerek tedavi başlatılabilirse de, bu tedavinin bir istisnası digoxin zehirlenmesidir; bu tedavi zehirlenmenin etkisini arttırabilir. Bu gibi akut durumlarda Damardan verilen dextrose ve insülin ile potasyumun hücrelerin içerisinde girmesi sağlanır;
  • Uzun dönem tedavide potasyum alımı sınırlandırılabilir (2 gr/gün), tuz yerine alınan potasyumlu desteklerden vaz geçilebilir. Potasyum düzeyini arttıran ilaçlar kesilir. Diüretiklerle (thiazide gibi) potasyum atılımı hızlandırılabilir;
  • Yutulacak kadar küçük çam sakızı (reçine) (rasin) bir kez yutularak potasyum düzeyi acil olarak düşürülebilir;
  • Vücutta asidosis varsa günde yarım veya bir çay kaşığı sodyum bikarbonat (kabartma tozu) kullanılabilir. Soda böbreklerde taş oluşumuna yatkın kişilerde bu riski de azaltabilir;
  • Kalp ve yüksek tansiyon için alınan ilaçlar doktor tavsiyesi doğrultusunda değiştirilebilir, kesilebilir veya dozajı ayarlanabilir;
  • Kafein ve alkol alımı daha dikkatli yapılabilir; süt ve süt ürünleri, soya, mısır, gıda koruyucular, beyaz un, kimyasal katkı maddeleri gibi gıda alerjenler kullanılmayabilir;
  • Sarımsak, tofu ve kalsiyum zengin gıdaların alınması arttırılabilir;
  • Kuşkonmaz, avokado, salatalık, ıspanak, loğlaz, karnabahar, patates, domates, nektarin, portakal suyu, kivi, kurutulmuş meyveler, kuru üzüm, salça bal kabağı, süt, kayısı, somon, fındık, fıstık, sporcu içecekleri, kuru pastalar, sucuk salam, kırmızı et  gibi potasyum oranı yüksek gıdalar dikkatli kullanılabilir;
  • Yabani yonca, ısırgan otu, karahindiba gibi bitkiler yüksek potasyum ihtiva ettikleri için dikkatli kullanılabilir;
  • Günlük sportif faaliyetler yapılabilir;
  • Yeteri kadar (2,5-3 litre) su içilebilir;
  • İsveç masajı iyi gelebilir;
  • Böbrek fonksiyonlarının iyileşmesi için akapunkturdan yararlanılabilir;
  • Yüksek tansiyon veya yüksek kalp riskiniz yoksa, günde 150 mg. Meyan kökü yenebilir.

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.