KURAN’IN ALLAH’I ANLATIMI/ DESCRIPTION OF ALLAH BY THE KORAN

ALLAH’IN KURAN’DA BELİRTİLEN VASIFLARI

 

FATİHA SÜRESİ VE ALLAH

AYET ½-3

½-3        Hamd, âlemlerin rabbi, rahman, rahîm,  din gününün sahibi Allah’a mahsustur.         Her zaman müjdeleyen (rahman) ve gözeten (rahim) ve bizi kendisine ulaştıracak hayat düzeninin (dinin) sahibi   (meliki yevmiddin) Allah,  her türlü övgünün ötesinde (hamd edilecek) tek ilahtır.

AYETİN YORUMU

Bu ayetteki  “yevmiddin” ifadesini çoğu kuran tefsirinde kıyamet/ceza günün sahibi diye okuruz.  Oysa Fatiha Suresi’nin genel anlam bütünlüğüne ve bundan sonra gelen bakara Suresi’nin ilk ayetlerine baktığımızda böyle bir tefsirin buradaki ayetlerin anlam bütünlüğünü bozduğunu görmekteyiz.  Din genel anlamı itibariyle takip edilecek hayat düzenidir. Kominizim inançsızların dinidir.  Budizm ve Hristiyanlık da bir inanç düzeni olarak dindir.

Fatiha Suresi’ni takip eden bakara süre ’sinin 2,3 ve 4. Başlangıç ayetleri, Kuran’ın Allah’ın kitabı ve hidayet kaynağı olduğundan, imanlı kişilerin vasıflarından bahsetmektedir. Bütün bu ayetlerde kıyamet veya ceza veya hüküm gününü çağrıştıran bir ayet yoktur.

Fatiha Kuran’ın açılış suresidir.  Fatiha ile Allah’a rahim ve rahman olduğu için ve kuran ile bizi Allah’a ulaştıracak yolun yaşam tarzının veya hayat düzeninin  (dinin)  başladığı gün için bir mehdi-sena, yüceltme, övgü vardır;  “yevmiddin” ifadesi için hesap gününün sahibi gibi bir tefsir ayetlerin buradaki  ruhuna ters düşmektedir.

 Allah’a mehdi sena düzenlenmesi, dinin temel direklerinden bahsedilmesi, ayrı bir konu, kıyamet günü ise ayrı bir konudur. Üstelik Allah sadece kıyamet gününün değil, tüm zamanların sahibi ve hâkimidir.

Buradaki din günü, her hangi bir vesile ile yaşanan bayram günü gibi kutlanılacak sevinçli bir günü işaret eder. Din gününün sahibi demek, bizi kendisine götürecek, kendisinin belirlediği hayat tarzının başladığı sevinçli gün demektir. Fatiha süresinin takip eden ayetlerinde de İslam dininin temeli olan “yalnız senden yardım diler, yalnız sana taparız” ifadesi ve “ bizi delalette olanların yoluna değil, doğru bildiğin yola nail et” şeklindeki temel duası, “yevmiddin” ifadesinin yukarıda açıklanan anlam bütünlüğünü tamamlayıcı ifadeler olarak yer almaktadır.

Dinin sahibinin Allah olduğu Kuran’ın birçok ayetlerinde geçmektedir.

Mümin (64-65):  “…dini o’na has kılarak (o’na) dua edin: dini o’na ulaşılacak tek yol olarak görün, bu yolda ilerlemeniz için duacı olun.

Zümmer süresi (11):   “de ki; dini Allah’a özgü kılarak, o’na kulluk etmekle emrolundum …”

 :”de ki; din beni Allah’a ulaştıracak yoldur. Bu yolda onun emirlerine boyun eğmekle mükellefim”

Bu iki ayette dinin sahibinin Allah olduğu belirtilmektedir. Dinin Allah’a özgü olduğu hususu, nahl (52), al-i imran (83), beyyine (5), yunus (104), nur (2) ayetlerinde de açıkça ve özellikle belirtilmiştir. Bütün bu ayetleri kıyametin veya cezanın veya hükmün sahibi Allah’tır diye tefsir etmemiz ayetlerin anlamına ters düşmektedir. Bu ayetlerde açıkça görüldüğü gibi din,  bizi Allah’a ulaştıracak ilahi hayat tarzı olarak anlam bulmaktadır.

Özetle din Allah’ındır, Allah’a hastır.  Bizi o’na ulaştıracak ilahi hayat tarzıdır.  Dinin sahibi Allah olduğu gibi Fatiha süre ’sindeki “din gününün” sahibi de Allah’tır. Fatiha (açılış) süresi ile birlikte,  bizi Allah’a ulaştıracak hayat düzeninin başladığı günün sahibi de Allah’tır.  Bu ifade, milli hâkimiyet günü gibi, başladığı günü belirtmekle beraber, Allah’ın ilahi hâkimiyetinin ve o’nun hayat düzenine olan inancımızın sonsuza dek hüküm süreceğini ima eden bir ifadedir. O gün bayramdır. Çünkü bizi Allah’a ulaştıracak yola çıktığımız gündür. Bu günü bize yaşatan Allah’a (övgümüz sonsuzdur (hamd-u senalar olsun).

Allah tüm kâinattaki mevcudiyeti isteyerek ve severek yaratmıştır. Yarattıklarına karşı her zaman engin bir merhamet sahibi ve müjdeleyicidir, onları kötülüklere karşı kollar ve gözetir.

Kur’an’ın yorumunda bu ayetin Allah ile ilgili sıfatlarını her zaman hatırlamak gerekir. Allah kimin kalbinde ne olduğunu her zaman bildiği için, bakara süresi 6. Ayette olduğu gibi, bazen kesin hükümlerle tespitte bulunur. Bu onun kesin bir hüküm vererek ön yargıda bulunduğu anlamına gelmez. Davranışlar kalplerdeki Allah’a ulaşma isteği doğrultusunda şekillendiği zaman o kimselere karşı affedicidir, müjdeleyicidir, yardımcıdır, koruyan ve kollayandır.

 

AYETİN METAFİZİKTEKİ YORUMU

Allah tüm kâinattaki varlıkların Allah’ıdır. Onlar için sevgi ve merhamet yüklüdür; en ufak bir iyiliği başka bir şeyi müjdelemek için değerlendirir. Tüm varlıkları korur, kollar ve gözetir.  İnsanlara doğru yolu göstermek üzere dini indirmiştir.

 

BAKARA SÜRESİ VE ALLAH

AYET 2/4

AYETİN KELİME ANLAMI

Ve onlar (ey peygamber), sana indirilene de senden önce indirilmiş olana da iman ederler. Öteki dünyanın varlığından bütün kalpleriyle emindirler.          İslam dinine inananlar, Kuran’a da Kuran’dan önce indirilen kutsal kitaplara da inanırlar. Öteki dünyaya da bütün kalpleri ile inanırlar

 

AYETİN YORUMU

İslam dini, Allah’ın insanlara göndermiş olduğu tek din değildir. Peygamber Hz. Muhammet, önceki peygamberlerin devamıdır. Kuran da önceki ilahi kitapların bir devamıdır. İnsanlar yaratıldıklarından beri gelmiş geçmiş peygamberlere indirilen kitapların kılavuzluğunda ilahi dinlerle Allah tarafından doğru yöne yönlendirmeye çalışılmıştır.

 

AYETİN METAFİZİKTEKİ YORUMU

                Kuran kutsal kitap olarak son olmasına rağmen, bundan önce gelen kitaplar da doğrudur. Bu dünyanın dışında ahiret âlemi vardır.

BAKARA SURESİ AYET 2/6

AYETİN KELİME ANLAMAI

Onlar muhakkak ki kâfirdirler. Onları ikaz etsen de etmesen de onlar için eşittir (birdir).

AYETİN YORUMU

Kâfirler Allah’a inanmış gözükseler dahi kalpleri Allah’a ulaşmayı dilemediği için şu durumda onlara ikaz faydasızdır. Bu halleri devam ederse inançsızlıkları da devam eder.

AYETİN METAFİZİK YORUMU

Allah müjdeleyen ve gözeten, kollayan (rahman ve rahim) (Fatiha ½-3) olarak kalplerden haberdardır. Ona ulaşmayı dileyen herkese kapı yine de açıktır.

 

BAKARA AYET 2/7

AYETİN KELİME ANLAMI

Allah onların kalplerinin üzerini ve işitme (sem’i) hassasının üzerini mühürledi ve görme (basar) hassasının üzerine gışavet (perde) çekti. Onlar için azim (büyük) azap vardır.

AYETİN YORUMU

Allah’a ulaşmayı kalpten dilemeyen kâfirlerin peygamberi hissetmesi, söylediklerini duyması, gözlerinin gerçekleri görmesi mümkün değildir. Sanki Allah onların bu duyu organlarından mahrum bırakmış gibidir.  Onlar bu durumlarını değiştirmezlerse onlar için büyük bir azap vardır. Yine de Allah bağışlayan, müjdeleyen, gözeten ve koruyan olarak onlara yardım elini uzatmak için en ufak bir ışık bekler. (Fatiha ½-3)

AYETİN METAFİZİK ANLAMI

Kalben inanmayanlar için durumlarını değiştirmezlerse ahirette büyük bir azap yeri vardır.

BAKARA AYET 2/9

AYETİN KELİME ANLAMI

(zannederler ki) Allah’ı ve âmenû olanları aldatırlar. Ve onlar, kendilerinden başkasını aldatmazlar ve farkında da olmazlar.

AYETİN YORUMU          

Onlar kalben Allah’a ulaşmayı arzu etmedikleri halde inandık diyerek Allah’ı ve inananları aldattıklarını zannederler, oysa böyle zannetmekle sadece kendilerini aldatırlar. Allah kalplerde ne düşünüldüğünü her zaman bilendir.

AYETİN METAFİZİK YORUMU

Allah insanın niyetini, kalbinden ne geçirdiğini her zaman bilir.

 

BAKARA SÜRESİ AYET 2/15

AYETİN KELİME ANLAMI

Allah da onlarla istihza (alay) eder ve onlara mühlet verir. Onlar, kendi azgınlıkları (isyanları) içinde bocalarlar.

AYETİN YORUMU

İnandık diyerek başkalarını kandıran ve inananları alaya alıp gülenlere,  Allah da acıyarak güler! ;  ama yine de doğru yola girmeleri için onlara zaman tanır. Bundan da faydalanamayanlar kendi azgınlıklarında boğulurlar.

AYETİN METAFİZK ANLAMI

Allah rahman (müjde vermek için bekleyen) ve Rahim’dir. (yarattıklarının iyiliğini gözeten onları saklayan bekleyen)her zaman kullarına bir şans vermeye hazırdır. (Bakınız Fatiha ½-3)

BAKARA SURESİ AYET 2/19

AYETİN KELİME ANLAMI

Veya (onlar), gökten boşanan, içinde karanlıklar, gök gürlemesi ve şimşek bulunan bir yağmura (tutulmuş) gibidirler. Yıldırımların (dehşetinden) ölüm korkusuyla kulaklarını parmaklarıyla tıkarlar. Ve Allah, kâfirleri kuşatandır.

AYETİN YORUMU

Allah’a inanmayanlar,  gecenin karanlığı içinde gök gürlemesi ve yıldırımlarla bastıran korkunç bir fırtınaya tutulmuş gibi çaresizdir, huzursuzdur, bunalımdadır. Duymak istemeseler de ölüm korkusu onları çepeçevre sarmıştır.  İnanmadıkları sürece Allah onları bu bunalımdan çıkarmayacaktır.  

 

Bu ayette inanmayanlar için kasavetli bir ruh hali tasvir edilmektedir. İnanmayanların en büyük korkusunun ise bir gün ölümle yüz yüze karşılaşacaklarıdır. Bunu duymak dahi istemezler. Çünkü ölüm ne kadar uzakta olursa onlar bu hayatı dilediklerince daha çok yaşayacak ve “Gördünüz mü biz inkârcılardan olmamıza rağmen bakın bize bir şey olmuyor” diyerek inkâra devam edeceklerdir. Bu sebeple Allah onların ruhlarını kuşatma altında tutarak kendilerini bu dünya zevklerini de doya doya tatmaktan mahrum bırakır. İnanç sahipleri ölümü bir bayram olarak görür ve ölüm korkusu ile yaşamaz; bu dünyayı da Allah’a ulaşmak için her anını değerlendirebileceği bir mekan olarak görür.

AYETİN METAFİZK ANLAMI

Bunalım inanmayanlara Allah tarafından verilmiş bir beladır. Allah kişileri uyarmak için çeşitli musibetler verebilir.

BAKARA SÜRESİ AYET 2/20

AYETİN KELİME ANLAMI

İmam Ali İskender mihr: şimşek neredeyse onların gözlerini kamaştırır. Onları her aydınlatmasında onun (ışığında) yürürler. Ve onların üzerlerine karanlık çökünce de dikilip kalırlar. Ve eğer Allah dileseydi, onların duymalarını da görmelerini de elbette giderirdi. Muhakkak ki Allah, her şeye kâdirdir. (her şeye gücü yeter).

AYETİN YORUMU

Kâfirlerin işine yarayan ayetler indikçe, onlar sevinir ve biz de inandık diyerek onları uygularlar. İşlerine gelmeyen ayetler indikçe tereddüt ederek duraksar, ne yapacaklarını şaşırırlar. Allah onların akıllarını ve duyu organlarını ellerinden alma ve onlara dilediği her şeyi yapma kudretine sahipken, rahman  (hep iyi şeyleri müjdelemek isteyen) ve rahim (iyi olmaları için onları sürekli kollayan) olarak bekler ve bir şey yapmaz.

AYETİN METAFİZİK YORUMU   

Allah ikiyüzlü kâfirler için bile her zaman rahim ve rahmandır. Ondan asla ümit kesilmez.

 

BAKARA SÜRESİ AYET 2/21

AYETİN KELİME MANASI

 Ey insanlar! Hem sizi, hem de sizden önceki insanları yaratan rabbinize kulluk ediniz. Böyle yapmakla takva sahibi olursunuz. .      

 

AYETİN YORUMU

Bizden önce de bizim gibi insanlar yaratan Rabbimizin yolunda ilerleyerek, O’nun emirlerini yerine getirerek, O’na kulluk ederek bu dünyada Allah’a ulaşma azim ve kararlılığını gösterebiliriz.

Bu ayette takva sahibi olmak ne demektir onu biraz açıklayalım.

 

Takva sahibi olan kimse yaşarken Allah’a ulaşmayı murat eden kimsedir. Bu kimseler düşünürken, davranırken, konuşurken, özetle ne yaparsa yapsın, yaptığı her şeyle, sadece Allah’ın rızasını kazanarak O’na mümkün olan en kısa zamanda ulaşmayı hedefler.

 

Takva sahiplerinin istikameti Allah’tır;  bu istikamette ilerlerken irade ve nefisleri ile kendilerini Allah’a teslim etmişlerdir. Takva sahibi olan kimseyi Allah, Furkan yapar. Furkan olan bir kimse hak ve batılı birbirinden ayırabilir.

(Bakınız Bakara 2/194; Al-i İmran 3/76-102; Enam 6/51  

AYETİN METAFİZİK YORUMU   

Tüm insanlar Allah tarafından yaratılmıştır. “hem sizi hem de sizden öncekileri yaratan” ifadesi insanların bizden önce de iki (veya daha fazla) ayrı yaratılışını işaret edebilir! (bakınız bakara 2/28-30)

 

Yaşarken Allah’a ulaşmaya çalışmak takva sahibi olmaktır. İnsanlar takva sahibi olduklarında yaşarken Allah’a ulaşabilirler…

 BAKARA SÜRESİ AYET 2/22        

AYETİN KELİME ANLAMI

O, yeri sizin için döşek, göğü de çardak yapan, gökten su indirip onunla size rızık olarak çeşitli ürünler çıkarandır. Öyleyse siz de bile bile Allah’a ortaklar koşmayın.        o, sizin için arzı rahat yaşanılacak bir yer, atmosferi de onu gökyüzünden gelen zararlara karşı koruyucu (çardak) olarak yarattı. Atmosferden indirdiği su ile yeryüzüne hayat verdi. Bütün bunlar aşikar iken o’na artık başka ilahlar edinerek eş koşmayın.

AYETİN YORUMU

Arz ve atmosfer Allah tarafından yaratılmıştır. Arzın ihtiyaçları dikkate alınarak atmosferin durumu tasarlanmıştır. Öyleyse Allah ezelden beri, gökyüzünden atmosferi delip geçerek dünyadaki hayata zarar verecek etmenleri bilmektedir. Allah bu yaratılışta tektir; ortağı yoktur.

 

AYETİN METAFİZİK YORUMU

                Arz Allah tarafından yaratılmıştır. Atmosfer de,  gökten gelen zararlı ışınlar gibi çeşitli zararlı etkenlere karşı, koruyucu bir tabaka olarak yaratılmıştır. Atmosferde oluşan su ile dünya hayat bulmuştur.

ENAM SÜRESİ VE ALLAH

AYET 6/14

AYETİN KELİME MANASI

De ki: “göklerin ve yerin yaratıcısı olan, beslediği halde beslenmeye ihtiyacı olmayan Allah’tan başkasını mı dost edineceğim.” de ki: “bana, (Allah’a) teslim olanların ilki olmam emredildi ve sakın Allah’a ortak koşanlardan olma (denildi).”          1.

AYETİN YORUMU

  1. a) De ki; kainatı yaratan, rızk verdiği halde rızka ihtiyacı olmayan Allahtan başka dosta ihtiyacım yoktur. Allah’a teslim olanların ilki olmam emredildi ve Allah’a ortak koşanlardan olmamam istendi.
  2. b) Kainatı allah yarattı. allah rıskları veren, rızk peşinde olmayan, ortağı bulunmayan tek allahtır.

ENAM SÜRESİ 6/73

AYETİN KELİME MANASI

O, gökleri ve yeri, hak ve hikmete uygun olarak yaratandır. Allah’ın “ol” deyip de her şeyin oluvereceği günü hatırla. O’nun sözü gerçektir. sûra üflendiği gün de mülk (hükümranlık) onundur. gaybı da, görülen âlemi de bilendir. o, hüküm ve hikmet sahibidir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.

AYETİN YORUMU

  1. a) O kâinatı hak ve hikmete uygun olarak yaratandır. bir “ol ”demesiyle her şey olur, o’na inanın. Mahşer gününde sûra üflendiği gün de mülk ve hükümranlık onundur. gaybı da gürülen âlemi de bilir. o bir hikmetle hükmeder ve her şeyden haberdardır.
  2. b) O kâinatı hak ve hikmet üzere yaratmıştır. Bir “ol” demesiyle her şey olur. sûra üflenmekle başlayacak olan kıyamet günü de mevcudatın hükümranlığı yine onda olacaktır. Görünen ve görünmeyen âlemi den hakkıyla haberdardır. O hikmet dolu hüküm sahibidir.

EN’AM SÜRESİ AYET 6/101

AYETİN KELİME MANASI

Göklerin ve yerin örneksiz yaratıcısı o’dur. Eşi olması mümkün değilken o’nun çocuğu nasıl düşünülebilir. O, her şeyi yaratmıştır ve her şeyi bilendir.

AYETİN YORUMU

Allah,  7 kuşak halinde atmosferi ve yeri yoktan var edendir. Eşi olmadığı halde çocuğu da olamaz. O, her şeyi yaratan ve bilendir.

AYETİN METAFİZİK YORUMU

Allah kâinatı yoktan yaratmıştır. Eşi ve çocukları yoktur. Mevcudatın tamamı onun tarafından yaratılmıştır ve o her şeyi bilir.

Devam edecek…

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s